تبلیغات
دنیای شگفت2 - سراب چیست؟
دنیای شگفت2
«دانش برترین داده های یزدان پاک است »

لینکدونی

آرشیو

لینکستان

صفحات جانبی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

سراب چیست؟

توصیف:
با شنیدن نام سراب معمولا اولین تصاویری كه به ذهن خطور می كند ، همان صحنه های خیال انگیز ویژه ازآب و تاب كارتونی هستندكه همگی كمابیش با آنها آشنا هستیم . مناطق سرسبز و زمین های پوشیده از نخل گرمسیری همراه آبگیر یا بركه ای زیبا با آب زلال كه البته تمامی به محض رسیدن قهرمان داستان یكباره نیست و ناپدید می شوند .

 

اما آنچه بخواهید در واقعیت و به دور از این خیال پردازی های سینیاتوری و استادانه سراب را بررسی كنیم باید پذیرفت كه این هوا گرم است. شدت نور خورشید چشم هایت را آزار می دهد .برای هیجان كویر پا به این جا گذاشته ای. چندین راهنما خبره همراه یات م یكنند و آب هم به اندازه كافی به همراه ات داری. این گونه است كه دریاچه زلال و زیبایی كه در دور دست دیده می شود سرابی دلپذیر به نظرت م یآید. اما وای به روزی كه بی آب و سایه بان و پای پیاده به كویر بزنی.


برای آنها كه تشنگی چندین روزه در كویر را تجربه می كردند، سراب، شوخی زشت و بی مزه كویر است. اما برای آنان كه به كشف اسرار كویر م یروند یكی از زیبای یهای منحصر به فرد كویر قطعا سراب است. سراب در حقیقت شكست نور است و دقیقا زمانی رخ می نماید كه شاهد یك جا به جایی و تغییر بسیار سریع در چگالی هوا و اتمسفر جو هستیم ، یعنی زمانی كه یك لایه هوا به مقدار نسبتا زیادی گر متر از سطح مجاورش باشد.پدیده كاملا علمیتقریبا هیچ تناسبی با شكل نمایشی و كارتونی خود ندارد .


به طور كلی در بیشتر انواع این پدیده شیئی چنان بازتاب می یابد كه گویی بركه ای از آب در آن مكان و زیر این شیئوجود دارد . در واقع اگر در جستجوی یك سراب واقعی و طبیعی هستند ، باید سری به مناطق گرمسیری بزنید و معمولترین آنها را در بزرگراه ها ودر سطح جاده های آسفالته مشاهده كنید.


اغلب در جاد ههای آسفالته مستقیم یا در بیابانها ، منظره آب یا برك های دیده می شود، كه وقتی بسوی آن حركت می كنیم،آن هم با همان سرعت و در همان جهت پیش می رود، یا وقتی نزدیكش می شویم، از نظر محو می گردد. این منظره سراب است. سراب یك فریب طبیعت است كه در شرایط معین جوی چشم ما را دچار خطای دید م یكند.


اگر بخواهیم علت تشكیل سراب را عنوان كنیم اولین مرحله تابیدن پرتوهای نور خورشید بر سطح زمین و گرم شدن اناست.لایه های هوا كه در نزدیكی سطح زمین قرار دارند نسبت به لایه های بالایی گرمتر و رقیقتر می شوند. سپس پرتوهای نور كه از خورشید به سوی سطح زمین منتشر می شوند از لایه های غلیظ تر كه به لایه های رقیق تر می رسند شكست می یابند و از خط عمود دورتر می شوند و زاویه ی تابش ان ها به زاویه ی حد نزدیك می شود. هنگامیكه زاویه ی تابش به حد برسد پرتو نمی تواند از محیط غلیظ به محیط رقیق تر پایین برسد و در نتیجه بازتابش كلی می یابد و به سوی بالا باز می گردد.این پرتو ضمن برخورد با مولكول ها ی هوا رنگ ابی را بیش از سایر رنگ ها پراكنده می كنند و باعث میشود كه ناظر رنگ ابی را بر سطح زمین ببیند و تصور كند كه دریاچه ای برابر او قرار دارد...


چرا سراب پدید می آید؟
اصل و ریشه این پدیده را باید در شیوه حركت نور در محیطهای مختلف و به تبع آن پدیده شكست و انكسار نور بررسی كرد. پرتوهای نور در عبور از محیطهایی با غلظتهای متفاوت تغییر جهت داده و به عبارتی می شكنند، مثل عبور نور از هوا به آب و یا از هوای گرمتر به هوای سردتر و علت هم به تغییر سرعت نور در محیطهای متفاوت بر م یگردد .


در روزهای گرم ، پرتوهای خورشید كه به سطح زمین م یرسند، آن را گرم می كنند. لایه های هوایی كه نزدیك سطح زمین قرار دارند، نسبت به لای ههای بالایی ، گرمتر و در نتیجه رقیقتر می شوند. حال پرتوهای خورشید برای رسیدن به سطح زمین باید از محیط غلیظ وارد محیط رقیق شوند، لذا پرتوهای شكست مربوط به آنها از خط عمود دورتر م یشوند. زمانی كه پرتوهای تابشی خورشید به زاویه حد (اگر تابش از محیط غلیظ با ضریب شكست بالا بر محیط رقیق با ضریب شكست پایین صورت بنابراین قانون اسنل با این شرایط ، مبهم می شود .زیرا (n1>n گیرد ( 2بزرگتر از واحد شود .پس یك sin r های بزرگ i 1)بنابر این احتمال دارد، برای < n2/1n) كه در آن (sin r=n1/n2 sin i) هست. r= را به ما دهد كه برابر واحد یا زاویه اش 90 sin r زاویه بحرانی تعریف می كنیم كه حد بیشینه را كه از رابطه زیر یافت می شود (c=i) خواهیم داشت زاویه حد sin r= یعنی به ازای 1: (c=arcsinn2/n1) از كلمه لاتین c خواهد شد. بهتر است بدانید كه c~ بنابراین درجه 41 :n= به عنوان مثال اگر تابش از هوا بر شیشه باشد داریم 1.5 به معنی بحرانی اخذ شده است.) م یرسند. دیگر وارد لایه رقیق نخواهند شد. در نتیجه بازتابش داخلی كلی( اگر تابش Critical صورت گیرد و نیز زاویه تابش از زاویه حد بزرگتر باشد یعنی ( n بر محیط رقیق كوچك ( 2 ( n از محیط غلیظ بزرگ( 1در این صورت هیچ نوری بر محیط دوم عبور نمی كند و بر خلاف زاویه حد در مرز مشترك محیط ها نیز نوری i >arcsin n2/n1 می نامند كه با (Total Internal Reflection) نخواهیم داشت .این بازتابش كامل نور به محیط اول را پدیده بازتابش داخلی كلی نمایش می دهند.) رخ داده و این پرتوها به سمت بالا بر م یگردند. TIR علامت اختصاری پرتوهای بازتابی ضمن برخورد با ذرات هوا ، رنگ آبی را بیش از سایر رنگها پراكنده كرده و موجب می شوند، كه ناظر رنگ آبی را روی سطح زمین ببیند. و تصور كند كه آنجا برك های وجود دارد. به بیان ساد هتر لایه هوا مانند آینه عمل كرده و آسمان را در خود منعكس می كند و آن را به شكل بركه آبی در برابر دیدگان ما هویدا می سازد. در این هنگام است كه با یك سراب روبرو می شویم. در زمینهایی كه بطرف بالا شیب دارند، پرتوهای بازتابی بیشتری به ما م یرسد و احتمال رؤیت سراب افزایش مییابد .


به صورت دیگر علت پیدایش سراب را می توان اینگونه بیان نمود كه در روزهایگرم ، پرتوهای خورشید كه به سطح زمین می رسند، آن را گرم می كنند. لایه هایهوایی كه نزدیك سطح زمین قرار دارند، نسبت به لایه های بالایی ، گرمتر و در
نتیجه رقیقتر می شوند.حال پرتوهای خورشید برای رسیدن به سطح زمین باید از محیط غلیظ وارد محیطرقیق شوند ، لذا پرتوهای شكست مربوط به آنها از خط عمود دورتر می شوند.


زمانی كه پرتوهای تابشی خورشید به زاویه حد می رسند. دیگر وارد لایه رقیق نخواهند شد. در نتیجه بازتابش داخلی كلی رخ داده و این پرتوها به سمت بالا برمی گردند . پرتوهای بازتابی ضمن برخورد با ذرات هوا ، رنگ آبی را بیش از سایر رنگها پراكنده كرده و موجب می شوند، كه ناظر رنگ آبی را روی سطح زمین ببیند. و تصور كند كه آنجا بركه ای وجود دارد. به بیان ساده تر لایه هوا مانند آینه عمل كرده و آسمان را در خود منعكس می كند و آن را به شكل بركه آبی در برابردیدگان ما هویدا می سازد. در این هنگام است كه با یك سراب روبرو می شویم. در زمین هایی كه بطرف بالا شیب دارند، پرتوهای بازتابی بیشتری به ما می رسد و احتمال رویت سراب افزایش می یابد كلا شاخص شكست هوا بر حسب تغییرات دانستیه آن تغییر می كند درنتیجه نوری كه از میان لایه های جو بالا با دانستیه های مختلف عبور می كند شكسته می شود. بنابراین اجسام ممكن است به نظر برسد كه در موقعیت های غیر واقعی قرار گرفته اند واغلب تغییر شكل یافته به نظر می رسند. پدیده شكست نور از این نوع را سراب می نامند سراب و شرحی دیگر اصل و ریشه ی این پدیده را باید در شیوه ی حركت نور در محیط های مختلف و به تبع آن پدیده ی شكست و انكسار نور بررسی كرد . همان طور كه می دانید پرتوهای نور در عبور از محیط هایی با غلظت های متفاوت تغییر جهت داده و به عبارتی می شكنند ، مثل عبورنور از هوا به آب و یا از هوای گرمتر به هوای سردتر و علت هم به تغییر سرعت نور در محیط های متفاوت بر می گردد . سراب دقیقاً زمانی رخ می دهد كه شاهد یك جابجایی و تغییر بسیار سریع در چگالی هوا و اتمسفر جو هستیم : یعنی زمانی كه یك لایه هوا به مقدار نسبتا زیادی گرمتر از سطح مجاورش باشد . این اتفاق معمولا در روزهای گرم تابستان روی می دهد ، به شكلی كه سطح یك جاده آسفالته كه زیر تابش مستقیم خورشید به شدت داغ شده است .لایه هوایی را كه دربالای آن قرار دارد ، كاملا گرم می كند و در نتیجه سبب ایجاد تفاوتی فاحش میان چگالی هوای این لایه و لایه های بالایی آن می شود . بدین ترتیب با عبور نور از این سطوح متفاوت جهت آن به سمت بالا تغییر می یابد و سراب ایجاد می شود.


برای بارزتر شدن قضیه به این نكته توجه كنید كه به طور معمول پرتوهای بازتابی از یك شیئ مثلا یك خودرو در جهت های متعددی درفضا حركت می كنند و یك جسم تنها در زمانی قابل رویت خواهد بود كه گوشه ای از این پرتوها با مردمك چشم برخورد كنند دریك روز كاملا ابری ، شما تنها همان نوری را می بینید كه به طور مستقیم از جسم به سوی چشمانشان بازتاب می یابد ، اما در روزهای آفتابی شرایط كمی متفاوت است در اینجا آن پرتوهایی كه به طور مستقیم از شیئی به سوی چشم ها حركت می كنند همان وضعیت قبلی تكرار می كنند . اما علاوه بر این پرتوهایی نیز وجود دارند كه اداره كل هواشناسی استان قم ٥١ اداره پیش بینی وتحقیقات اقلیمی و هواشناسی كاربردی به سمت زمین حركت می كنند این پرتوها در عبور از لایه سردتر و چگالی تر بالایی به لایه گرمتر و سبك تر پائینی
شكسته و به طرف چشمانش باز می تابنددر نتیجه این فرآیند ، شما شاهد 2 تصویر یكسان از شیئ خواهید بود ، یكی روی جاده و دیگری در سطح آن مغز انسان تنها قادر به درك حركت نور در مسیر مستقیم است ، بنابراین چنین به نظر می آید كه در سطح جاده چاله ای پر از آب وجود دارد كه تصویر دوم حاصل از انعكاس تصویر اول در داخل این آب است . از این نوع سراب به عنوان سراب پائینی و یا فرعی( سراب پست ) یاد می شود چرا كه شكل گیری آن در زیر خط افق است. سرابهای بالاتر و اصلی( سراب مرتفع) انواعی هستند كه در بالای خط افق ظاهر می شوند . این نوع سراب در چشماندازهای پوشیده از یخ و یا آبهای بسیار سرد روی می دهد.


جایی كه یك لایه بسیار سردتر از هوا زیر لایه نسبتاً گرمتر قرار گرفته است و همین باعث می شود سراب خیلی بالاتر از سطح معمول آن ظاهر شود. مشاهده ی قایق هایی كه در هوا شناورند بر اثر همین شكل سراب است . در این نوع معمولاً شیئ بازتابی از اندازه های اولیه ی خود خارج شده و تصویری غیر واقعی و بسیار بزرگتر را به نمایش می گذارد. پدیده سراب از خرداد تا شهریور، زمانی كه هوا بسیار گرم است بسیار دیده م یشود مه مترین خصیصه در بهتر دیدن سراب رطوبت است كه با دمای هوا نسبت مستقیم دارد.


هر چه هوا گرم تر باشد رطوبت در لای ههای نزدیك به زمین بیشتر است و احتمال دیده شدن سراب هم افزایش مییابد.ورزش باد باید جزیی باشد و یا اصلا وجود نداشته باشد تا سراب به خوبی به چشم بیاید. لایه ای بودن آسمان هم به خوب دیده شدن سرابكمك م یكند اگر چه در هوای ابری هم م یتوان سراب را دید.


سراب در دریا
سراب در دریا نیز بصورت معكوس دیده می شود. البته این در جایی است كه هوای مجاور آب ، سرد بوده و در بالای آن نیز هوای گرمی قرار گرفته باشد، آنگاه كشتیهایی كه از دور م یآیند و در پشت افق پنهانند، بوسیله این هوای گرم طوری منعكس م یشوند كه ما آنها را در آسمان شناور می بینیم. در این حالت معمولاً شیئ بازتابی از اندازه های اولیه خود خارجشده و تصویری غیر واقعی و بسیار بزرگتر را به نمایش میگذارد.


یكی از سرابهای معروف در جزیره سیسیل در تنگه مسینا رخ م یدهد. در شرایط جوی مذكور شهر مسینا در آسمان منعكس م یشود و افرادی كه در آبهای تنگه مجاور كشتیرانی م یكنند، این شهر را در هوا شناور می بینند. ایتالیائیها نام این سراب را فاتامورگانا گذاشت هاند، زیرا گمان می كنند كه جنی به نام مورگان آن را پدید آورده است.


سراب كیهانی
با وجود پیشرف تهای زیادی در زمینه كیهان شناسی ، معمایی كه هنوز هم حل نشده ، مقدار چگالی ماده موجود در جهان است. چون قسمت نامشخصی از ماده بصورت نامرئی است، امكان دستیابی به مقدار آن برای اخترشناسان تقریبا غیر ممكن است. ولی اخیرا آنها پدیده تاز های كشف كرد هاند كه نوید روشن كردن بسیاری پرسشها را پیرامون مقدار تام ماده مرئی و نامرئی در كائنات و پراكندگی آن را در فضا به ما می دهد. این كشف عبارتست از پدیده سرابهای جاذب های .


سراب های گرانشی
"سرابهای جاذبه ای" زمانی حاصل می شوند كه دو ستاره یا بیشتر كه در فاصل ههای متفاوتی از زمین واقع شد هاند، بصورت كامل با كره زمین روی یك خط قرار گیرند و بنظر برسد كه در آسمان باهم برخورد كرد هاند. روشنایی دورترین ستاره برای رسیدن به ما باید از میدان گرانشی نزدیكترین ستاره بگذرد و در این عبور منحرف م یشود. این انحراف روشنایی یك تغییر شكل و حتی نوعی تكثیر تصویر از ستاره پدید میآورد.

پیش بینی سراب
آلبرت انیشتین در سال 1936 با استفاده از نسبیت عمومی نشان داد كه اگر از دید ناظر رصد كننده ، دو ستاره با كره زمین روی یك خط قرار گیرند، دورترین ستاره علاوه بر تصویر عادی خود كه یك نقطه است، تصویر دیگری به شكل یك حلقه نورانی در اطراف آن نقطه روشن ، پیدا خواهد كرد .این حلقه نورانی ، نوعی سراب كیهانی و نوعی توهم بصری است زیرا در عالم حقیقت وجود ندارد .آلبرت انیشتین همخط شدن دو ستاره با زمین را امری بسیار غیر محتمل م یدانست و این پدیده را فقط بصورت تئوری ارایه داده بود .

 

سراب پست
سرابهای پست در روی سطوح گسترده جائی كه هوای نزدیك زمین گرمتر (بنابراین دانسیته كمتر دارد ) از هوای بلافاصله بالای آن است اتفاق می افتد . این نوع سراب ها خیلی زیاد در نواحی بیابانی دیده می شود ولی ممكن است در روی سطوح هموار جاده ها ، سواحل، دریاها، باند فرودگاهها و غیره نیز اتفاق بیافتد . اجسامی كه نزدیك افق قرار دارند بنظر میرسد در داخل استخر آبی منعكس شده اند و تصویری در زیر سطح افق بدست می دهند .آنچه كه در واقع رخ می دهد آن است كه اشعه های كه از آسمان بطرف پائین می آیند همانطوریكه وارد هوای گرمتر و رقیق تر نزدیك سطح زمین می شوند با شیب ملایمی بطرف بالا شكست پیدا كرده و به چشم ناظر میرسند . در این موقع ناظر دچار اشتباه بینائی شده و فكر می كند این اشعه ها از سطح آب شفاف به چشم او می آید . در حالیكه تصویر اجسام روی زمین معكوس شده بنظر می رسند .شكل زیر این اثر را نشان می دهد . چنانچه زاویه تابش خیلی كوچك باشد در اینصورت شكست نور برای جلوگیری از برخورد اشعه ها با زمین غیر كافی می باشد . بنابراین فقط اجسام نزدیك افق ایجاد سراب می كنند . روشنائی با پرتو ضعیفی كه در اثر جریانات جابجائی صعودی( كنوكشن) كم عمق ایجاد می شود و همینطور انعكاس قسمتی از آسمان آبی ، ممكن است اشتباه بینائی ناشی از شكست را در سطح آب شدیدتر بنماید .


سراب مرتفع
در مقابل سراب پست، در روی هر سطح مسطح گسترده در صورتی كه هوای نزدیك زمین خیلی سردتر از هوای بالای آن باشد . یعنی وارونگی دما مشخصی وجود داشته باشد سراب مرتفع دیده می شود . در چنین شرایطی اجسام نزدیك افق بنظر می رسد بطور عمودی بالاتر از موقعیت مكانی واقعی خود گسترده یافته اند . در حالت های حدی اجسام زیر افق ممكن است مرئی شوند . شكل زیر نشان می دهد كه چگونه اشعه های نورانی در موقع ورود به هوای سردتر و غلیظ تر نزدیك سطح زمین بطرف پائین خم می شوند . سراب نوع مرتفع بیشتر در نواحی جنب قطبی دیده می شوند . ولی بهرحال این نوع سراب ها در سایر مناطق در روی سطوح خشكی ( بویژه در روی زمینهای پوشیده از برف) یا در روی دریا هنگامیكه هوای خشك در بالای یك وارونگی كم عمق سطح زمین وجود داشته باشد نیز ممكن است دیده شوند . در این بخش اثرات تابش مرئی مورد بحث قرار گرفت . سایر شكل ها تشعشع الكترومگنتیك نیز از میان جو انتقال می یابند و هنگامیكه به سطح زمین برخورند ممكن است جذب شده و تبدیل به گرما گردند . مدت زمانی بعد مقداری از این انرژی ممكن است توسط فرآیندهای هدایت ، جابجایی صعودی جریانات یا تشعشع به جو انتقال داده شوند . در بخش بعدی ترمودینامك جو مورد بررسی قرار می گیرد .

Cialis 20 mg
1397/02/7 ساعت 18 و 12 دقیقه و 37 ثانیه

Fantastic material, With thanks!
cialis super acti cialis generico online cialis kaufen bankberweisung cialis generic trusted tabled cialis softabs cialis 20 mg best price viagra vs cialis non 5 mg cialis generici cialis 5 mg ou acheter du cialis pas cher
Tadalafil tablets
1397/02/4 ساعت 01 و 58 دقیقه و 06 ثانیه

You actually stated that adequately!
how to buy viagra online without a prescription can i buy viagra at walmart where can we buy viagra viagra tablets online purchase online viagra prescription viagra super active generic sildenafil uk buy viagra online without prescription buy viagra tablets purchase viagra uk
Buy cialis online
1397/01/17 ساعت 17 و 53 دقیقه و 03 ثانیه

Many thanks! I like it!
when can i take another cialis cialis australian price cialis for sale in europa try it no rx cialis buy cialis online cheapest low cost cialis 20mg cialis sans ordonnance acquistare cialis internet cialis generico tadalafilo
CialisFLUSY
1396/12/27 ساعت 20 و 44 دقیقه و 14 ثانیه

Seriously tons of good advice.
deutschland cialis online cialis patentablauf in deutschland cialis sans ordonnance generic cialis with dapoxetine cialis coupons printable cialis for daily use cialis 5 mg scheda tecnica cialis sale online estudios de cialis genricos fast cialis online
What is limb lengthening surgery?
1396/06/26 ساعت 05 و 35 دقیقه و 25 ثانیه
An impressive share! I have just forwarded this onto a colleague who was
conducting a little research on this. And he actually bought me dinner
due to the fact that I discovered it for him... lol. So allow me
to reword this.... Thank YOU for the meal!! But yeah,
thanks for spending the time to discuss this topic here
on your web site.
How do you get rid of Achilles tendonitis?
1396/06/11 ساعت 16 و 50 دقیقه و 38 ثانیه
Attractive section of content. I just stumbled upon your website and in accession capital to assert
that I get in fact enjoyed account your blog posts. Any way I will be subscribing to your
feeds and even I achievement you access consistently quickly.
Mathias
1396/02/25 ساعت 00 و 10 دقیقه و 22 ثانیه
Do you have any video of that? I'd love to find out more details.
BHW
1396/02/1 ساعت 07 و 20 دقیقه و 03 ثانیه
I do not even understand how I stopped up right here,
but I assumed this submit was once great. I do not understand who you're however definitely you are going to a well-known blogger in case
you aren't already. Cheers!
SADAF
1394/07/5 ساعت 17 و 03 دقیقه و 24 ثانیه
افتضاح بود هیچیش به درد نمیخوره فقط وقتمو گرفت
1393/07/28 ساعت 13 و 04 دقیقه و 25 ثانیه
1393/01/7 ساعت 13 و 06 دقیقه و 11 ثانیه
افففففففففتضاح
1392/09/2 ساعت 17 و 37 دقیقه و 42 ثانیه
Ahmagh
1392/09/2 ساعت 17 و 36 دقیقه و 52 ثانیه
گند
ازالتاهختانتحمجكهقتهتهح
1392/09/2 ساعت 17 و 35 دقیقه و 21 ثانیه
افتضاح
محد جیلی بیلی
1391/10/2 ساعت 16 و 02 دقیقه و 18 ثانیه
عالیییییییی بود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ

سال نو بر همه ی مردم عزیز ایران مبارک باد.
مدیر وبلاگ : amir mahdavi

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان